İstanbul’da faaliyet gösteren Akkaş Hukuk ve Avukatlık Bürosu İstanbul tahkim hukuk büroları avukatları ekibimiz, uluslararası tahkim ve dava dışı uyuşmazlık çözümlenmesi süreçlerinde sıklıkla müvekkillerimizi temsil etmektedir. İstanbul tahkim avukatlarımız uluslararası kuruluşlarla çalışma konusunda kapsamlı bir deneyime sahiptir ve sık sık gerek ticari ve gerekse devlet ve yatırımcı arasındaki tahkim süreçlerinde görev almaktadır. Tahkimin Türk hukukundaki geçmişi çok yeni olup sıklıkla tahkim süreci nasıl işler, tahkimin faydaları nelerdir ve tahkim yoluna başvuru şartları nelerdir soruları sorulmaktadır.

Tahkim Kurumunun Tanımı ve Amacı

Son yüzyılda bilimde ve teknikte meydana gelen gelişmelerle birlikte insanlar arasındaki ekonomik ve sosyal etkileşimler de hızla artmıştır. Bu artış ise beraberinde birçok sorun ve uyuşmazlıkları getirmiştir. Hukukumuzdaki mevcut yargı mekanizmaları; mahkeme sayılarının azlığı, yoğunluk gibi nedenlerle uyuşmazlıkları maalesef ki son derece geç sonuca bağlamakta, tarafların mağduriyetine sebep olmaktadır. Ayrıca yargı yollarının pahalılığı da insanların haklarını arama noktasında gözünü korkutmaktadır. Bu gibi olumsuzluklar devletleri alternatif çözüm yöntemleri bulmaya itmiş, bunun için çeşitli çözüm yöntemleri oluşturulmuştur.

Bu çözüm yöntemlerinden birisi olan Tahkim, taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların devletin resmi yargı organları yerine, kendileri tarafından belirlenen hakemlerce çözümlendiği bir özel yargı faaliyetidir. Kimi görüşlere göre tahkim bir alternatif uyuşmazlık çözümü yöntemi olmakta iken kimilerine göre ise doğrudan yargısal bir faaliyettir. Bu doğrultuda tahkim kurumunun amacı, adaletin dağıtılmasında ve uyuşmazlıkların yargısal yolla çözülmesinde mahkemelere yardımcı olmaktır.

Uluslararası Hukukta Tahkim

Tahkim; iç tahkim ve uluslararası tahkim olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Eğer taraflar arasındaki ilişkide hiçbir yabancılık unsuru yoksa bu ilişkiden kaynaklanan uyuşmazlıklar için iç tahkim yoluna gidilir. İç tahkime ilişkin hükümler 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yer almakta olup, uyuşmazlıklara bu hükümler uygulanacaktır.

Taraflar arasındaki ilişkide yabancılık unsuru bulunmakta ise (taraflardan birinin yabancı olması gibi…), bu uyuşmazlığın çözümü için tahkime başvurulması halinde uluslararası tahkime ilişkin hükümlerin bulunduğu 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu hükümleri uygulanacaktır.

Ayrıca uluslararası ticaretin artması ve uluslararası yatırımların artması ile beraber ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümünde ‘tahkim’ çok önemli bir rol oynadığından, bu alanda birçok uluslararası sözleşme yapılmıştır. Ülkemizde bu sözleşmelere taraf olmuştur.

Tahkim Yoluna Başvuru Şartları Nelerdir?

Taraflar, uyuşmazlığın tahkim yolu ile çözümlenmesini istemesi durumunda, bu yola başvurulabilmesi iki tane olmazsa olmaz şartın varlığı aranmaktadır. Bunlardan birincisi taraflar arasında uyuşmazlığın tahkim yolu kullanılarak çözüme kavuşturulacağına dair iradelerinin birleşmesi ve anlaşması iken, ikincisi uyuşmazlığın tahkim yargılamasına elverişli bir uyuşmazlık olmasıdır.

  • Tahkim Sözleşmesi: Tahkim yargısının temelinde sözleşme vardır. Buna göre tahkime başvurmak için tarafların arasında tahkim sözleşmesinin olması ya da mevcut başka sözleşmeye şart olarak ‘tahkim şartının’ düşülmüş olması gerekmektedir. Tahkim sözleşmesi ya da tahkim şartı uyuşmazlık çıktıktan sonra ortaya yapılabileceği gibi, uyuşmazlık henüz doğmadan önce de yapılabilmektedir.
  • Tahkime Elverişlilik: Mevcut hukuk düzenimizde bazı konular ülkenin sosyal, ekonomik, kültürel yapısı ile doğrudan bağlantılı olduğundan bu konulara ayrıca önem verilmektedir. Bu yüzden bunlara ilişkin ihtilaflarda tarafların serbestçe anlaşma yapamayacakları, sulh olamayacakları, tasarrufta bulunamayacakları kabul edilmiştir. Örneğin boşanma davaları, soy bağına ilişkin davalar, medeni hale ilişkin davalar tarafların üzerinde taraflar serbestçe tasarrufta bulunabileceği dava türlerinden değildir. Tahkim ise her ne kadar günümüzde sıklıkla başvurulan bir yol olsa da, her uyuşmazlık türü için başvurulabilen bir yol değildir. Buna göre ihtilafın çözümü için tahkime başvurulabilmesi için o ihtilafın tahkime elverişli olması gerekmektedir. Yukarıda bahsedilen tarafların üzerinde serbestçe anlaşma yapamayacağı, sulh olamayacağı uyuşmazlıklar, tahkime elverişli konular değildir.

Taraflar arasında geçerli bir tahkim sözleşmesinin ya da tahkim şartının bulunması taraflara iki temel hak sağlamaktadır. Buna göre;

  • Tahkim sözleşmesine konu uyuşmazlığın çıkması durumunda, uyuşmazlığın tahkim kurumuna götürülebilecektir.
  • Böyle bir anlaşma bulunmasına rağmen taraflardan birisi, uyuşmazlığı tahkim kuruluna götürmeden doğrudan genel mahkemelerde dava açarsa, karşı taraf ‘aralarında tahkim sözleşmesi/şartı bulunduğuna’ dair itirazda bulunabilecektir. Mahkemede açılan davaya bu şekilde itirazın edilmesi halinde, mahkeme davayı usulden reddedecektir.

İstanbul Tahkim Hukuk Büroları

Tahkim Süreci Nasıl İşler?

  • Öncelikle uyuşmazlığı çözüme kavuşturacak hakem veya hakem kurulunun belirlenmesi gerekmektedir. Taraflar arasında anlaşma ile hakem veya hakem kurulu belirlenmemiş ise; hakem/hakemlerin belirlenmesi için Asliye Hukuk Mahkemesine başvurulur.
  • Hakem veya hakem kurulu belirlendikten sonra ilgili hakem veya hakem kuruluna tahkim talebinde bulunulur. Bu talep karşı tarafa ulaştırılır. Tahkim talebinin karşı tarafa ulaşmasıyla beraber de dava açılmış sayılır.
  • Daha sonra davacı; tarafların ad, unvan ve adreslerini, temsilcisini, tahkim şartını veya sözleşmesini, uyuşmazlığın doğduğu veya ilgili olduğu sözleşme veya hukuki ilişkiyi, iddianın dayandığı olayları, uyuşmazlığın konusunu, miktarını ve istemini içeren dava dilekçesini hakem kuruluna verir.
  • Davalı ise cevaplarını içeren dilekçesini hakem kuruluna verir.
  • Hakem/Hakem Kurulu dosya üzerinden inceleme yaparak ya da gerekmesi halinde duruşma yaparak, uyuşmazlığı karara bağlar.

Tahkime başvuru sonucunda hakem veya hakemlerce yapılan inceleme sonrasına verilen kararlar bir mahkeme kararı gibi tarafları bağlamaktadır. Dolayısıyla alınan kararlar icra dairelerince aynı mahkeme kararı gibi icraya konulmaktadır.

Tahkimin Faydaları Nelerdir?

Tahkim mevcut yargı sistemimizdeki diğer dava yollarına göre daha ucuz ve uyuşmazlıkları daha süratli bir şekilde sonuca bağlamaktadır. Bu nedenle tahkime başvuran insan sayısı her geçen gün artmakta olup, yargı sistemimizdeki yükü önemli ölçüde azaltmaktadır.

Bununla beraber getirilen kanunlarla tahkim yargılamasında taraflara ve hakemlere önemli oranda serbesti ve esneklik sağlanmıştır. Örneğin; Taraflar istedikleri hakemi seçebilme haklarına sahip oldukları gibi, hakem seçim usulünü de kendi iradeleri doğrultusunda kararlaştırabilirler. Bunun yanında tahkim yerini, tahkim sürecinin dilini, tahkimin zamanlamasını seçebilme haklarına da sahiptirler.

Tahkim yargılamasının avantajları ile beraber genel özelliklerini kısa bir şekilde listeleyecek olursak;

  • Tahkim süreci gizlidir: Duruşmalar da dahil olmak üzere, tahkim yargılaması halka açık değildir. Taraflar ve hakemler sıkı gizlilik kurallarına uymakla yükümlüdürler. Böylece ticari sırların ve gizli bilgilerin kamudan, medyadan ve rakiplerden korunması mümkün olur.
  • Hakemler alanlarında uzman kişilerden oluşmaktadır: Taraflar hakemlerini diledikleri gibi seçme özgürlüğüne sahip olduklarından, tahkim davasını oluşturan ihtilâfı anlayacak, konu hakkında bilgi becerisi ve uzmanlığına güvenebileceği bir hakemi seçme imkânına sahip olacaktır.
  • Tahkim kararları icra edilebilir niteliktedir: Tahkim kararları Türkiye’de ve yurtdışında icra edilebilir niteliktedir. Ayrıca bu kararların icrası birçok ülkede adli mahkeme kararlarının icrasından daha kolaydır.
  • Tahkimde kısa zamanda sonuca ulaşılır: Uyuşmazlığa uygun olarak belirlenen usul kuralları ve temyiz aşamasının veya ikinci derece yargılamanın bulunmaması, tahkim sürecinin nispeten daha kısa sürede tamamlanabilmesine sağlar.
  • Tahkim Davası Daha Ucuza Mal Olur: Uygun bir tahkim dili ve/veya yerinin seçilmesi, gereksiz tercüme ve yolculuk masraflarının engellenmesini ve böylece masraflardan tasarruf edilmesini sağlar.

İstanbul Tahkim Hukuk Büroları Olarak Sunduğumuz Hizmetler

  • Tahkim sözleşmelerinin hazırlanması
  • Ulusal ve uluslararası alanda tahkim davalarının takibi
  • Ulusal veya uluslararası hakem heyetleri ve tahkim kurumları nezdinde yapılacak işlemler konusunda hukuki destek sağlamanın yanı sıra tahkim kararlarının Türkiye’de tanınması ve tenfiz edilmesi hususunda tanıma ve tenfiz davalarının takibi
  • Yerli ve yabancı müvekkil şirketlerin mahkemeler nezdinde temsillerinin gerçekleştirilmesi
  • Dosyaların yargılama öncesi teftişi ve davaya alternatif çözüm yolları analizinin yapılması
  • Davaların sonuçlandırılmasına kadar süreçte avukatlık hizmetlerinin verilmesi ve günlük raporlamaların yapılması

İstanbul Tahkim Hukuk Büroları Ekibimize Ulaşın

İstanbul‘da çalışmalarına devam eden Akkaş Hukuk ve Avukatlık Bürosu‘na ve İstanbul tahkim hukuk büroları avukatları kadromuza İletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.